يا متوسط و سوم زمان حركت نبض و آن يا سريع بود و يا بطى يا متوسط قسم چهارم قوام نبض آن يا صلب است يا ملين يا متوسطه قسم پنجم زمان سكون نبض و آن يا متواتر است يا متفاوت يا متوسط قسم ششم لمس نبض و آن يا حارست يا با متوسط قسم هفتم مقدار چيزى كه در نبض است و آن يا ممتلى است يا خالى است يا متوسط قسم هشتم استواء احوال مذكوره نبض با اختلاف آن اول مستوليست و دوم مختلف قسم نهم انتظام در اختلاف و عدم انتظام آن پس مختلف يا منتظم است يا غير منتظم و اين قسم در حقيقت داخل قسم مختلف است قسم با ؟ ؟ ؟ درهم وزن نبض آن يا جيدالوزنست يا غير جيد الوزن و مراد از وزن اينجا هم قياس كردنست زمان حركتى ما از دو حركت به زمان حركت ديگر از ان دو حركت يا زمان سكونى از دو سكون يا زمان سكون ديگر از ان و مراد از جيد بودن آن نسب از منه حركت و سكون بر مجرى طبيعى حسب انسان و بلدان و فصول و غير آن و اصناف غير جيد الوزن سه‌اند اول مجاوز الوزن اى وزن نبض شخصى مشابه وزن نبض شخصى باشد كه قريب اوست و رسن مثلا صبى را نبض جوان بودن دوم مبائن الوزن اى وزن نبض كسى مشابه وزن نبض كسى باشد كه دور است از دور سن مانند صبيان كه باشد آنها را نبض شيوخ سوم خارج الوزن اى با وزن سنى مشابه نباشد و آن رويست و حاجت بسوى نبض براى ترويح حار غريزى است و دفع بخار و دخانى پس هرگاه حرارت زياده باشد و عروق نرم و قوت ؟ ؟ ؟ يوانى بدهد آن زمان نبض عظيم باشد و اگر حرارت زياده‌تر ازين باشد نبض عظيم سريع باشد و اگر حرارت ازينهم زائد باشد نبض عظيم سريع متواتر سريع بود و اگر عروق سخت هستند سريع صغير بود پس اگر حاجت زائدتر از ان باشد سريع متواتر بود و اگر قوت ضعيف باشد تواتر با صغر زياده‌تر از صغر صلابت باشد و گاهى نبض صغير بود بسبب ؟ ؟ ؟ انضغاط قوه زير ماده خلطيه يا غذائيه چنانچه در اولى نوب باشد اى نوبتهاى غب خالصهء دائره اگر به قوت حاصل خود قوليست و نرمى نبض بسبب رطوبت باشد و سختى بسبب يبوست و گاهى نبض در بحران بسبب تمدد عروق براى انه فارغ مواد ؟ ؟ ؟ سختى پذيرد و اختلاف نبض بسبب گرانى ماده باشد يا به جهت شدت ضعف و افراط ضعف انتظام نبض سن زن آن را باطل كند ف [ چند انواع نبض ديگر ] بدانكه چند انواع نبض ديگراند كه نامهاى آنها ؟ ؟ ؟ هستند يكى منشارى و آن نبضى است سريع متواتر صلب مختلف الاجزا در بلندى و پستى و تقدم و تاخر